काठमाडौँ: नेपाल राष्ट्र बैंकको गभर्नर नियुक्ति प्रक्रिया राजनीतिक विवाद र शक्ति संघर्षको केन्द्रबिन्दु बनेको छ। निवर्तमान गभर्नर महाप्रसाद अधिकारीको कार्यकाल समाप्त भएको एक महिना भित्रै नयाँ नियुक्ति हुन नसकेपछि देशको आर्थिक नीतिमा अनिश्चितता बढ्दै गइरहेको छ।
सत्तारुढ गठबन्धनभित्र ठनी, नियुक्ति प्रक्रिया अवरुद्ध
सत्तारुढ नेपाली कांग्रेस र एमालेबीच गभर्नर पदको दावीमै भिडन्त छ। कांग्रेसले आफ्नो उम्मेदवार विश्व पौडेललाई अघि सारेको छ भने एमालेले कार्यवाहक गभर्नर निलम ढुंगानालाई पदमा कायम राख्न चाहन्छ। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ढुंगानालाई समर्थन गरेका छन्, तर कांग्रेस अध्यक्ष शेरबहादुर देउवाले यसलाई अस्वीकार गरी पौडेलको नाम दबाब सहित राखेका छन्।
सिफारिस समितिमै विवाद, पूर्वगभर्नरले दिए राजीनामा
गभर्नर नियुक्तिका लागि गठित सिफारिस समितिको विश्वसनीयतामा प्रश्न उठेको छ। समितिका सदस्य र पूर्वगभर्नर विजयनाथ भट्टराईले राजीनामा दिएपछि सरकारले नै निवर्तमान गभर्नर अधिकारीलाई समितिमा नियुक्त गरेको छ, जसलाई कांग्रेसले “नियुक्ति प्रक्रियामा पक्षपात” भन्ने आरोप लगाएको छ।
उम्मेदवारको योग्यतामा शंका, सर्वोच्चको रिट समेत
कांग्रेसले अघि सारेका विश्व पौडेलको नाममा पनि विवाद छ। उनी कांग्रेसका पूर्वउम्मेदवार र राजनीतिक रूपमा जोडिएकाले उनको नियुक्तिलाई “राजनीतिक स्वार्थ” भन्ने आलोचना भइरहेको छ। यसैबीच, सिफारिस समितिमा बसेर आफैं गभर्नर बन्न खोज्नु अनैतिक भन्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दर्ता भएको छ।
आर्थिक संकटकालमा केन्द्रीय बैंक नेतृत्वविहीन
नेपालले मुद्रास्फीति, बैंकिङ्ग तरलताको समस्या र विदेशी मुद्रा भण्डार घट्ने जस्ता गम्भीर आर्थिक चुनौतीहरू सामना गरिरहेको बेला केन्द्रीय बैंक नेतृत्वविहीन हुनुले अर्थतन्त्रलाई थप जोखिममा पारेको छ। विशेषज्ञहरूले यसले दीर्घकालीन आर्थिक अस्थिरता निम्त्याउने चेतावनी दिएका छन्।
भविष्यका सम्भावनाहरू
– यदि विश्व पौडेल अयोग्य ठहरिने हो भने, गभर्नर नियुक्तिको प्रक्रिया फेरि शुरुबाट सुरु हुने देखिन्छ।
– सत्तारुढ दलहरूबीच सम्झौता नभएसम्म नयाँ गभर्नर नियुक्त हुन गाह्रो हुने देखिन्छ।
– सर्वोच्च अदालतले यस विषयमा हस्तक्षेप गर्न सक्छ, जसले गर्दा प्रक्रिया थप लम्बिन सक्छ।
निष्कर्ष: गभर्नर नियुक्तिको विषय अहिले राजनीतिक रूपमा धेरै संवेदनशील बनेको छ। देशको आर्थिक स्थिरताका लागि यसको शीघ्र समाधान आवश्यक छ, तर सत्तारुढ दलहरूबीचको टनाटन यसलाई जटिल बनाइरहेको छ।
