काठमाडौं,पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी र चीन सरकारको आधिकारिक निमन्त्रणामा चीनको एक साताको भ्रमणमा जाने भएकी छन्। उनी जेठ १० गते बेइजिङ्गतर्फ प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम रहेको पूर्वराष्ट्रपतिको सचिवालयले जनाएको छ।
पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको नेतृत्वमा रहेको प्रतिनिधिमण्डलमा विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू सहभागी हुने जानकारी सचिवालयका प्रवक्ता टिकाराम बराल्ले दिएका छन्। यात्रा दौरान भण्डारीले चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेटघाट गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।
भण्डारीले भ्रमणका क्रममा चीनका उच्च राजनीतिक नेतृत्वसँग भेटवार्ता गर्नुका साथै मानसरोवर यात्रा समेत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। मानसरोवर नेपाल र चीनको सीमा क्षेत्रमा अवस्थित पवित्र स्थल हो, जो विशेष गरी हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीहरूका लागि महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थल मानिन्छ।
यसका साथै उनले बेइजिङ, स्याङ्हाई र तिब्बत क्षेत्रमा समेत भ्रमण गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। बेइजिङमा उनले चिनियाँ विश्वविद्यालयका विद्यार्थीहरूलाई सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम पनि रहेको बताइएको छ।
यस भ्रमणले नेपाल र चीनबीचको सांस्कृतिक एवं राजनीतिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाल र चीनबीच २०२० मा स्थापित “रणनीतिक साझेदारी” लाई अझ मजबुत बनाउन यस भ्रमणले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
परराष्ट्र मामिलाका विज्ञ डा. रमेश शर्माका अनुसार, “पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको यस भ्रमणले औपचारिक राजनीतिक सम्बन्धभन्दा पनि सांस्कृतिक र जनस्तरको सम्बन्ध विकासमा विशेष भूमिका खेल्नेछ।” उनका अनुसार पूर्वराष्ट्रपतिको भ्रमण भएकाले यसले कुटनीतिक दायित्वको दबाबबिना पनि खुला छलफल र आदानप्रदानको वातावरण सिर्जना गर्न सक्छ।
कूटनीतिक विज्ञहरूका अनुसार यो भ्रमणले दुई देशबीच द्विपक्षीय सहयोग बढाउनुका साथै साझा हित र चासोका विषयमा महत्त्वपूर्ण छलफल हुने सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी व्यापार, पर्यटन र पूर्वाधार विकासका क्षेत्रमा थप सहकार्य हुनसक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका उपाध्यक्ष राजेन्द्र मल्लका अनुसार, “चीनसँगको आर्थिक र व्यापारिक सम्बन्ध विस्तारका लागि यस्ता उच्चस्तरीय भ्रमणले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। विशेषगरी, बेल्ट एण्ड रोड इनिसिएटिभ (BRI) अन्तर्गतका परियोजनाहरूको कार्यान्वयनमा यसले गति दिन सक्छ।”
नेपाल र चीनबीच कोभिड-१९ महामारीपछि सीमा नाकाहरू पूर्णरूपमा सञ्चालनमा आउन नसकेको अवस्थामा यस भ्रमणले सीमा व्यवस्थापन र पारवहन सुविधामा सुधारका लागि वार्ता हुने सम्भावना रहेको छ। विशेषगरी तातोपानी र रसुवागढी नाकाहरूको पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन र व्यापारिक सहजीकरणका लागि विशेष छलफल हुन सक्ने बताइएको छ।
भ्रमणका क्रममा नेपाल र चीनबीच पर्यटन प्रवर्द्धन र सांस्कृतिक आदानप्रदानका विषयमा पनि छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। कोभिड-१९ पछिको पर्यटन पुनरुत्थानका लागि विशेष रणनीति र सहकार्यका विषयमा समझदारी हुन सक्ने पर्यटन व्यवसायीहरूले आशा व्यक्त गरेका छन्।
क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय परिवेशमा यस भ्रमणको विशेष महत्त्व रहेको राजनीतिक विश्लेषकहरू बताउँछन्। वर्तमान विश्व राजनीतिमा चीनको बढ्दो प्रभाव र दक्षिण एसियाली क्षेत्रमा उसको रणनीतिक चासोका सन्दर्भमा यस भ्रमणलाई विभिन्न कोणबाट हेरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विज्ञ प्रा. डा. सीता भण्डारीका अनुसार, “नेपालले आफ्नो सन्तुलित परराष्ट्र नीतिलाई कायम राख्दै आएको छ। चीनसँगको सम्बन्ध विकासलाई नेपालको छिमेकी मित्रराष्ट्रहरूसँगको समग्र सम्बन्धको परिप्रेक्ष्यमा हेरिनुपर्छ।”
पूर्वराष्ट्रपति भण्डारीको चीन भ्रमणले दुई देशबीचको मैत्रीपूर्ण सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यस भ्रमणका उपलब्धि र परिणामहरूले आगामी दिनमा नेपाल-चीन सम्बन्धको दिशालाई प्रभावित गर्ने विश्वास गरिएको छ।
